Inzicht in audiocompressors: Hoe je ze correct gebruikt in je producties

De audiocompressor is een van de belangrijkste effecten bij muziekproductie. Het wordt gebruikt in veel productiefasen voor veel verschillende instrumenten. Maar weet je eigenlijk wel hoe het werkt en wat je ermee kunt doen?
Inhoudsopgave

Wat is een audiocompressor?

Een compressor is een audio-effectapparaat dat verantwoordelijk is voor het manipuleren van het dynamisch bereik van een audiotrack. Dynamisch bereik is de afstand tussen de luidste en zachtste delen van een audiotrack.

Een compressor verkleint het dynamische bereik door de luidste delen stiller te maken en de stille delen luider. Het resultaat is een vloeiender geluid dat aangenaam is voor de luisteraar (zolang je het niet overdrijft en alle dynamiek eruit haalt).

Hoe werkt een audiocompressor?

Audiocompressoren hebben altijd een drempelwaarde (Threshold), die aangeeft bij welk volume de compressor begint te werken, en een ratio (Ratio), die bepaalt hoeveel het signaal wordt gecomprimeerd als het de drempelwaarde overschrijdt. Een ratio van 4:1 betekent bijvoorbeeld dat het uitgangssignaal slechts 1 dB boven de drempelwaarde ligt als het ingangssignaal de drempelwaarde met 4 dB overschrijdt. Hoe hoger de verhouding, hoe meer het signaal wordt gecomprimeerd.

Deze illustratie laat zien hoe de verschillende ratio's van de compressor het signaal beïnvloeden
Deze illustratie laat zien hoe de verschillende ratio's van de compressor het signaal beïnvloeden

Dit comprimeert (vermindert het volume van) de luidste delen (alles boven de drempel).

Maar waarom worden de stille delen luider gemaakt?

Het is een veel voorkomende misvatting dat een audiocompressor de stille delen van een audiosignaal luider maakt. Wat een compressor eigenlijk doet, is de luidere delen van het signaal stiller maken om het dynamische bereik te verkleinen.

Na compressie wordt echter vaak een "make-up gain" of "output gain" gebruikt om het totale signaal weer op het gewenste niveau te brengen, omdat het gecomprimeerde signaal anders veel stiller is dan het origineel. Omdat de luidere delen van het signaal nu stiller zijn, lijkt het alsof de stillere delen luider zijn gemaakt. In werkelijkheid is echter de hele track, inclusief de delen die eerst luid waren maar nu zijn gecomprimeerd, luider geworden.

Zo ziet een audiotrack eruit vóór compressie, na compressie en na compressie met output gain.
Zo ziet een audiotrack eruit vóór compressie, na compressie en na compressie met outputversterking. Zoals je kunt zien, zijn de stillere delen aan het einde luider dan aan het begin, terwijl de luidere delen min of meer hetzelfde volume hebben.

Door het signaal te comprimeren en vervolgens te versterken, worden de stille delen van de track dichter bij het volume van de luide delen gebracht, wat vaak wordt ervaren als het versterken van de stille delen.

Ook interessant: Drums opnemen - Een stap-voor-stap handleiding

Parameters van een compressor

De verschillende parameters van een audiocompressor (Waves CLA-76)
De verschillende parameters van een audiocompressor (Waves CLA-76)

In principe zijn er 6 belangrijke parameters in een audiocompressor die kunnen worden aangepast:

  1. Drempelwaarde (Drempel of Ingang): Dit is het niveau waarop compressie begint. Wanneer het audiosignaal deze waarde overschrijdt, wordt compressie geactiveerd. Een lagere drempel betekent dat een groter deel van het audiosignaal wordt gecomprimeerd omdat de limiet lager is.
  2. Ratio (Verhouding): Specificeert hoeveel het signaal wordt gecomprimeerd wanneer het de drempel overschrijdt. Een ratio van 8:1 betekent bijvoorbeeld dat het uitgangssignaal slechts 1 dB boven de drempelwaarde ligt als het ingangssignaal de drempelwaarde met 8 dB overschrijdt. Een grotere verhouding betekent meer compressie.
  3. Aanvaltijd: Dit is de tijd die de compressor nodig heeft om te reageren op het overschrijden van de threshold en te beginnen met comprimeren. Een korte attacktijd betekent dat de compressie snel start, wat handig is om abrupte niveaupieken onder controle te houden. Een langere attacktijd laat meer van het originele signaal door voordat de compressie begint, wat resulteert in een natuurlijker geluid omdat meer transiënten van het originele signaal ongecomprimeerd worden doorgelaten.
  4. Tijd van uitgave: Dit is de tijd die de compressor nodig heeft om te stoppen met comprimeren nadat het signaal onder de threshold is gezakt. Een korte releasetijd zorgt ervoor dat de compressor sneller stopt met comprimeren, wat kan resulteren in een onregelmatig geluid (bekend als "pompen"). Een langere releasetijd houdt het signaal langer gecomprimeerd.
  5. Make-up gain of output gain: Na compressie kan de output gain gebruikt worden om het hele signaal te versterken tot het gewenste niveau. Dit brengt de stille delen van het signaal dichter bij het volume van de luide delen.
  6. Knee: Sommige compressors hebben een instelling die "Knee" heet en die bepaalt hoe de compressor reageert als het signaal de threshold bereikt.
knie 1

Met een harde knie begint de compressie onmiddellijk en op volle sterkte zodra het signaal de drempel overschrijdt. Dit is vooral handig wanneer abrupte pieken of bijzonder luide transiënten in een audiosignaal snel en effectief moeten worden gereduceerd. Het kan echter ook leiden tot een onnatuurlijk of "hard" geluid, omdat de overgang van het ongecomprimeerde naar het gecomprimeerde signaal erg abrupt is.

Met een soft knee begint de compressie langzaam en geleidelijk wanneer het signaal de drempel nadert en bereikt de volledige sterkte pas wanneer het signaal de drempel met een bepaald niveau heeft overschreden. Dit resulteert in een natuurlijker en vloeiender geluid, omdat de overgang van ongecomprimeerd naar gecomprimeerd signaal vloeiender is. Het is echter minder effectief in het beheersen van abrupte niveaupieken omdat het enige tijd duurt voordat de volledige compressie begint.

Waarom heb je een audiocompressor nodig?

Compressors zijn erg veelzijdig omdat ze veel functies kunnen uitvoeren. Naast volume-equalisatie worden ze ook gebruikt voor algemene volumeversterking en voor het manipuleren van transiënten van een audiotrack.

Volumebalans

In moderne producties van de meeste genres (behalve klassiek) wordt een bepaald dynamisch bereik van de muziek verwacht, dat niet bijzonder groot is. Dit betekent dat het nummer over de hele lengte zo luid mogelijk moet klinken - natuurlijk moeten er hoge en lage tonen zijn, maar het dynamisch bereik ligt rond de 6 dB.

Dit betekent dat veel instrumenten en de stem gecomprimeerd moeten worden zodat de verschillen tussen de luidste en zachtste delen niet te groot zijn. Dit is vooral belangrijk bij zang, omdat de stem van nature een groot dynamisch bereik heeft. Als je hoog zingt, zing je meestal harder dan wanneer je laag zingt - en een compressor kan deze verschillen heel goed corrigeren.

Met een audiocompressor kunnen we er ook voor zorgen dat de basdrum en snaredrum altijd even hard klinken op elke beat. Dit geeft de track meer "stabiliteit" en uniformiteit - een must voor elke moderne rock-, pop-, EDM- of hiphopproductie.

Hier is een tabel met de gebruikelijke dynamische bereiken van populaire muziek. (Dit zijn gemiddelde waarden, er zijn altijd uitzonderingen):

GenreDynamisch bereik
Pop en rock6 tot 8 dB
Hip-Hop en elektronische muziek5 dB of minder
Klassieke muziek en jazz12 tot 14 dB
Country en folk8 tot 10 dB

Algemene volumetoename

Zoals eerder gezegd, kan een audiocompressor het algehele volume verhogen door de luidste delen te verlagen en het algehele volume te verhogen via de make-up gain. Hierdoor houden de luidste delen hetzelfde volume (maar zonder de pieken), maar worden de stillere delen luider.

Het resultaat is dat het gemiddelde of "effectieve" volume van de audiotrack hoger is, ook al is het werkelijke maximale volume (of niveau) niet noodzakelijk verhoogd. Dit resulteert in een hoger "waargenomen" volume, aangezien het grootste deel van de audiotrack nu luider klinkt.

Deze methode wordt voornamelijk gebruikt voor mastering. Compressors met zeer hoge ratio's, ook wel limiter genoemd, worden hiervoor gebruikt omdat ze de luide niveaus volledig kunnen afknippen.

Voorbijgaande bewerking van een track

Transiënten zijn de initiële piekniveaus of "attack"-fases van geluiden die zeer snel en kort optreden, zoals de ogenblikkelijke aanslag van een snaartrom of gitaarsnaar. Ze zijn vaak erg luid vergeleken met de rest van het geluid en spelen een belangrijke rol in het definiëren van het karakter en de klankkleur van een geluid.

Een audiocompressor kan worden gebruikt om transiënten in een audiotrack te manipuleren door deze pieken te verzwakken of te accentueren.

Als je een lange attacktijd kiest, grijpt de compressor later in zodat de eerste transiënten van het geluid worden doorgelaten. Als je vervolgens comprimeert en het volume egaliseert, worden deze transiënten luider terwijl de rest van het geluid wordt gecomprimeerd.

Op deze manier worden de eerste transiënten effectief verhoogd en benadrukt. Deze techniek wordt vaak gebruikt bij drumtracks (vooral kick en snare) om ze meer "punch" te geven.

Maar dit werkt ook andersom: als je een snelle attacktijd kiest, worden de eerste transiënten opgevangen en verminderd. Dit haalt een deel van de punch uit het geluid, wat je eigenlijk niet wilt, maar in sommige situaties is het nuttig. Bijvoorbeeld bij gitaren die te "scherp" klinken en meer op de achtergrond zouden moeten zijn.

Hoe stel ik de audiocompressor in?

Het eerste waar je aan moet denken is waarom je de compressor gebruikt en wat je ermee wilt bereiken. Afhankelijk van het doel zijn er namelijk verschillende instellingen nodig. Hier zijn enkele situaties waarin een compressor nuttig is en de verschillende instellingen die je daarvoor nodig hebt.

Compressie van de zang voor een homogeen geluid

In pop-, rock- of hiphopmuziek worden vocalen meestal gecomprimeerd om een homogeen geluid over de hele track te krijgen. Hiervoor wordt meestal een middelmatige attack tijd en een snelle release tijd gekozen om de transiënten van de stem zo min mogelijk te veranderen.

CLA-76 Instellingen voor stemcompressie
CLA-76 Instellingen voor stemcompressie

Verlaag dan langzaam de threshold tot de gewenste compressie is bereikt. Als de zang veel compressie nodig heeft, raad ik aan om meerdere compressors in serie te schakelen zodat ze elk 3-4 dB aan gain reduceren. Dit klinkt natuurlijker dan wanneer slechts één compressor 8 dB gain reduceert.

Het wordt ook aanbevolen om een lage ratio (bijv. 2:1 of 4:1) en een iets lagere drempelwaarde te kiezen om de gewenste compressie te bereiken - dit klinkt ook natuurlijker dan dezelfde hoeveelheid compressie met een hogere ratio en een hogere drempelwaarde.

Vervolgens moet je het volume balanceren met Makeup Gain om de stem terug te brengen naar het niveau dat nodig is voor je mix.

Deze techniek kan ook worden gebruikt voor gitaren, piano's of andere instrumenten die qua volume homogener moeten klinken.

Drumcompressie voor meer punch

In moderne muziekproducties worden drumtracks vaak zwaar gecomprimeerd om ze echt krachtig te laten klinken. Want krachtige drums zijn belangrijk voor een stevige beat in een nummer.

Kies hiervoor een langzame attack tijd en een snelle release tijd om de eerste transiënten door te laten en meer te benadrukken. Hoe hoger de verhouding, hoe meer "punch" het geluid krijgt, maar je moet het ook niet overdrijven, zodat de track niet geplet klinkt. Een ratio van 4:1 of 8:1 is een goed uitgangspunt.

CLA-76 instellingen voor meer punch op de drums
CLA-76 instellingen voor meer punch op de drums

Daarna weer hetzelfde: Draai de threshold langzaam omlaag tot de gewenste compressie is bereikt en compenseer dan met make-up gain.

Als je veel punch nodig hebt, kun je ook werken met parallelle compressie: Bij deze techniek wordt de track extreem sterk gecomprimeerd en vervolgens wordt de gecomprimeerde track gemixt met de ongecomprimeerde track. Hiervoor kun je dezelfde instellingen kiezen, maar met een zeer hoge ratio (20:1).

Sommige compressors hebben een dry/wet-regelaar waarmee je de ongecomprimeerde en gecomprimeerde tracks kunt mixen - zo niet, dan moet je met aux-tracks werken of de track dupliceren.

Deze technieken kunnen ook worden toegepast op andere instrumenten (bijv. bass) als je vindt dat ze meer punch nodig hebben. Het kan worden toegepast op individuele instrumenten of op hele groepen.

Subtiele compressie op de hele mix

Vaak wordt in de mixfase (of ook in mastering) een compressor geschakeld naar de masterbus, die de afzonderlijke elementen van de mix combineert tot een uniform, professioneel klinkend geheel.

Masterbuscompressie-instellingen voor de Waves SSL G-Master Bus Compressor
Masterbuscompressie-instellingen voor de Waves SSL G-Master Bus Compressor

Je moet echter heel voorzichtig zijn, want een compressor op de hele mix kan veel verpesten als je hem verkeerd instelt. Je kunt het beste een zo laag mogelijke ratio kiezen (1,5:1 of 2:1) en een lange attack (ongeveer 30 ms) zodat alle transiënten ongecomprimeerd doorkomen. De release moet individueel worden ingesteld of gewoon op "Auto" - het is belangrijk dat er geen pompeffect optreedt.

Tot slot moet de compressie worden gecompenseerd met make-up gain door de gain met 1-2 dB te verhogen.

Een truc om de audiocompressor aan te passen

De meeste compressors kleuren het signaal op een bepaalde manier (ze hebben daarom vaak de voorkeur, vooral buizencompressors), maar als je niet precies weet hoe ze je signaal kleuren omdat je misschien nog niet veel ervaring hebt, is dit wat je moet proberen.

Je draait de threshold heel laag zodat de compressor extreem hard comprimeert om te horen hoe het signaal wordt gekleurd. Bij extreme instellingen is de kleuring veel duidelijker en meer voor de hand liggend dan bij subtiele instellingen - zo kun je gemakkelijk beoordelen of deze audiocompressor geschikt is voor deze situatie. Daarna kan de threshold weer op een normale waarde worden ingesteld.

Deel dit artikel

Wij onderzoeken, testen, beoordelen en bevelen onafhankelijk de beste producten aan. Als u iets koopt via onze links, kunnen wij een commissie ontvangen.

Meer bijdragen
De beste galmpedalen
Gear
De beste reverbpedalen voor gitaristen en producers
Een reverb pedaal kan ongelofelijke diepte toevoegen aan de gitaar en het geluid enorm verrijken. Ongeacht of je versterker al een ingebouwde galm heeft of niet ...
Lees meer →
De beste chorus pedalen
Gear
De 8 beste choruspedalen voor gitaristen en producers
Chorus pedalen waren vooral populair in de jaren 80 en legendes als Kurt Kobain of John Frusciante maakten ze nog populairder in de jaren 90. Tegenwoordig ...
Lees meer →
De beste vervormingspedalen
Gear
De beste vervorming/versterkerpedalen voor elektrische gitaar
Tegenwoordig zijn vervormingspedalen populairder dan ooit - in het digitale tijdperk, waarin veel gitaristen zonder versterkers of met transistorversterkers spelen, worden vervormingspedalen heel vaak gebruikt, ...
Lees meer →
De beste laptops voor muziekproductie
Gear
De 12 beste laptops voor muziekproductie
Lange tijd werd gedacht dat je absoluut een Apple laptop moest hebben om onderweg muziek te produceren - dit is niet langer het geval. Zelfs als ...
Lees meer →
De beste vertragingspedalen
Gear
De beste vertragingspedalen in 2024
Delay pedalen behoren tot de favoriete pedalen van gitaristen - een delay effect creëert diepte en een atmosferisch geluid dat niet met andere middelen kan worden bereikt. ...
Lees meer →
Bladmuziek leren lezen op drums
Uncategorized
Drumbladmuziek lezen: Zo werkt het
Percussionisten hebben hun eigen bladmuziek - dat is vooral belangrijk als je drums leert spelen op een muziekschool. Maar ook voor drummers die in veel verschillende ...
Lees meer →